درباره زندگی امام باقر (ع) امام پنجم شیعیان

0 183

زندگی نامه امام باقر (ع) امام پنجم شیعیان

زندگی معصوم هفتم (امام باقر ) در یک نگاه

نام: محمد بن علی (ع) نام پدر: امام سجاد (ع) نام مادر: فاطمه دختر امام حسن مجتبی لقب: باقر العلوم کنیه: ابو جعفر محل تولد: مدینه منوره زمان تولد: اول یا سوم رجب سال ۵۷ هجری مزار آن امام: قبرستان بقیع در مدینه مدت امامت: تقریبا بیست سال

امام باقر (علیه السلام) پنجمین امام شیعیان، محمد بن علی بن الحسین (علیه السلام) است. مادر آن حضرت فاطمه دختر امام حسن (عليه السلام) است. بدین ترتیب، امام باقر (علیه السلام) نخستین کسی است که پدرش از نسل امام حسین (علیه السلام) و مادرش از نسل امام حسن (عليه السلام) است.

روز تولد آن حضرت را در برخی نقلها، اول رجب و در برخی دیگر سوم صفر دانسته اند. سال تولد ایشان در بعضی منابع، سال ۵۷ هجری و در برخی دیگر سال ۵۶ و در بعضی از منابع نیز سال ۵۸ هجری دانسته شده است. از امام باقر (علیه السلام) روایت شده است که فرمودند: «در هنگامی که جدم حسین (عليه السلام) به شهادت رسیده، من چهار ساله بودم و جریان شهادت آن حضرت و آن چه در آن روز بر ما گذشت، همه را به یاد دارم.» امام پنجم شیعیان به لقب «باقر» شهرت یافته است.

معنای باقر شکافنده است و به این جهت این لقب را به ایشان این لقب را داده اند که آن حضرت علم را شکافت و رموز و دقایق آن را روشن ساخت. ا جابر بن عبدالله انصاری روایتی در فضیلت امام باقر (علیه السلام) نقل کرده است که در آن می گوید: «رسول خدا مرا مورد خطاب قرار داد و فرمود: تو بعد از من چندان زنده می مانی که مردی از فرزندان مرا که شبیه ترین مردم به من و نیز هم نام من است، زیارت کنی.

وقتی او را دیدی، سلام مرا به او برسان.» در تاریخ یعقوبی در ادامه این حدیث این چنین آمده است: «وقتی جابر به سنین پیری رسید و مرگ خود را نزدیک دید، پیوسته می گفت: «ای باقر، ای باقر کجایی.» تا این که روزی آن حضرت را دید و خود را به وی رسانید و در حالی که دست و پای ایشان را می بوسید، می گفت: «پدر و مادرم فدای تو که شبیه رسول خدا هستی، رسول خدا بر تو سلام فرستاده.»

دوران امامت امام باقر (علیه السلام) از سال ۹۵ هجری که سال درگذشت امام زین العابدین (علیه السلام) است، آغاز شده و تا سال ۱۱۴ هجری یعنی مدت ۱۹ سال و چند ماه ادامه داشته است.

در دوره امامت امام باقر (علیه السلام) و فرزندش امام جعفر صادق (علیه السلام) مسائلی مانند انقراض امویان و بر سر کار آمدن عباسیان و پیدا شدن مشاجرات سیاسی و ظهور سرداران و مدعیانی مانند ابوسلمه حلال و ابومسلم خراسانی و دیگران اتفاق می افتد و ترجمه کتاب های فلسفی و مجادلات کلامی نیز در این دوره پیش می آید، و قاضیان و متکلمانی وابسته به مقامات رسمی و صاحب قدرتان پدید می آیند و فقه و قضا و کلام و اخلاق را طبق مصالح مراکز قدرت خلافت شرح و تفسیر می کنند و تعلیمات قرآنی، به ویژه مسأله امامت و ولایت را که پس از واقعه عاشورا و حماسهٔ کربلا، افکار بسیاری از حق طلبان را به حقانیت آل علی (علیه السلام) متوجه کرده بود، به انحراف می کشانند و احادیث نبوی را در معرض تحریف و فراموشی قرار میدهند.

برخی نیز احادیثی به نفع دستگاه حکومت جعل می کنند و یا احادیث را به دستور ستمگران غاصب خلافت دگرگون می نمایند. اینها عواملی بسیار خطرناک بود که باید حافظان و نگهبانان دین در برابر آنها می ایستادند. بدین جهت امام باقر (علیه السلام) و پس از وی امام جعفر صادق (علیه السلام) از موقعیت به دست آمده برای نشر تعليمات اصیل اسلامی و معارف حقه بهره جستند و دانشگاه تشیع و علوم اسلامی را پایه ریزی نمودند.

محضر امام باقر (علیه السلام) مرکز علما و دانشمندان و راویان حدیث و خطیبان شهیر بود. در مکتب تربیتی امام باقر (علیه السلام)، علم و فضیلت به مردم آموخته می شد و همواره محضر ایشان پر از دوستان از تمامی سرزمین های اسلامی پر بوده است. موقعیت علمی ایشان، به عنوان شخصیتی عالم و فقیه، به ویژه به عنوان نمایندهٔ علوم اهل بیت (علیهم السلام)، بسیاری را وامی داشت تا از محضر او بهره گیرند و حل مشکلات علمی و فقهی خود را از ایشان بطلبند. در این میان اهل عراق که شیعیان بسیاری در میان آنها وجود داشت، شیفتهٔ شخصیت آن حضرت شده بودند. در میان مراجعه کنندگان، آن چنان خضوعی نسبت به شخصیت علمی امام به چشم می خورد که عبدالله بن عطای مکی می گفت: «علما را در محضر هیچ کس کوچک تر از آنها در محضر ابو جعفر (عليه السلام) ندیدم.»

حكمه بن عینیه با تمام عظمت علمی اش در میان مردم، در برابر آن حضرت مانند دانش آموزی در مقابل معلم خود به نظر می رسید.» شهرت علمی امام (عليه السلام) نه تنها در حجاز، بلکه در عراق و خراسان نیز به طور گسترده فراگیر شده بود. استاد ابو زهره دربارهٔ مرجعیت عام امام می نویسد: «امام باقر (علیه السلام) وارث امام س جاد (علیه السلام) در امامت و هدایت مردم بود.» از این رو علمای تمام بلاد اسلامی از هر سو به محضر او می شتافتند و کسی از مدینه دیدن نمی کرد، جز این که به خدمت او شرفیاب شده و از علوم بی پایانش بهره ها می گرفت.

در مکتب تربیتی امام باقر (علیه السلام) علم و فضیلت به مردم آموخته می شد. ایشان متولی صدقات حضرت رسول (صلی الله عليه و آله و سلم) و امیرالمؤمنین و پدر و جد خود بود و این صدقات را بر بنی هاشم و مساکین و نیازمندان تقسیم می کرد و اداره آنها را از جهت مالی به عهده داشت. امام باقر (علیه السلام) دارای خصال ستوده و مقید به آداب اسلامی و سیرت و صورتش ستوده بود. پیوسته لباس تمیز و نو می پوشید و در کمال وقار و شکوه حرکت می فرمود. از آن حضرت پرسیدند: «جدت لباس کهنه و کم ارزش می پوشید، شما چرا لباس فاخر برتن می کنید؟» پاسخ دادند: «مقتضای تقوای جدم و فرمانداری آن روز که محرومان و فقرا و تهیدستان زیاد بودند، آن گونه بود.

من اگر آن گونه لباس بپوشم، در این انقلاب افکار نمی توانم تعظیم شعائر دین کنم.» امام پنجم (عليه السلام) بسیار گشاده رو و با مؤمنان و دوستان خوش برخورد بود.

با همهٔ اصحاب مصافحه می کرد و دیگران را نیز به این کار تشویق می فرمود. در ضمن سخنانش می فرمود: مصافحه کردن کدورت های درونی را از بین می برد و گناهان دو طرف را همچون برگ درختان می ریزد. امام باقر (علیه السلام) در صدقات و بخشش و آداب اسلامی، مانند دستگیری از نیازمندان و تشییع جنازهٔ مؤمنین و عیادت از بیماران و رعایت آداب و سنت های دینی کمال مواظبت را داشتند و می کوشیدند سنتهای جدشان رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم) را در بین مردم زنده کنند و مکارم اخلاقی را به مردم تعلیم نمایند.

نمونه ای از درس های اخلاقی عملی امام باقر (علیه السلام)، مخالفت ایشان با تعصبات بی جا بود. آن حضرت در مقام عمل با نظر کسانی که گمان می کردند ترک کامل نعمتهای دنیوی، ورع اسلامی و زهد است، مقابله می کرد. امام محمد باقر (ع) سرانجام در سال ۱۱۴ هجری به دستور هشام بن عبدالملک مسموم شد و به شهادت رسید و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.

 

همچنین می توانید مطالب بیشتری درباره زندگینامه و همچنین داستان های پیامبران و امامان را مطالعه بفرمایید.

منبع: 

کتاب: داستان هایی از زندگانی چهارده معصوم (ع)

نویسنده: سجاد خسروی – 1393 

نظر شما در باره این نوشته چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 − 1 =

10% off

عضو سایت شوید و کد تخفیف 10 درصدی بگیرید!

>>> به مدت محدود <<<